Achter het boek
Behind the Book
Leerlingen onderzoeken de tijd, plaats en maatschappelijke omstandigheden waarin een literair werk zich afspeelt.
Didactisch doel
Leerlingen verdiepen hun begrip van een boek door de historische, geografische, culturele en sociale achtergrond van het verhaal te onderzoeken. Zij ontdekken hoe de omgeving invloed heeft op personages, gebeurtenissen, conflicten, taalgebruik, gewoonten, thema’s en keuzes van de auteur.
Let bijvoorbeeld op
- In welke tijd speelt het verhaal?
- Waar speelt het verhaal?
- Welke maatschappelijke omstandigheden zijn belangrijk?
- Welke historische gebeurtenissen spelen op de achtergrond?
- Welke kennis heeft de lezer nodig om het verhaal beter te begrijpen?
- Hoe beïnvloedt de omgeving de personages en gebeurtenissen?
Mogelijke producten
- Achtergrondgids
- Tijdlijn
- Kaart
- Documentaire
- Presentatie
- Website
- Podcast
- Historisch dossier
- Tentoonstelling
Verder dan het boek
Beyond the Book
Leerlingen breiden een literair werk uit of plaatsen het verhaal, de personages of de thema’s in een andere situatie.
Didactisch doel
Leerlingen verdiepen hun begrip van personages, verhaallijn, omgeving, motieven, thema’s en betekenis van het werk. Zij gebruiken hun kennis om een geloofwaardige voortzetting, nieuwe situatie of andere uitwerking te maken.
Let bijvoorbeeld op
- Laat leerlingen eerst het oorspronkelijke werk goed analyseren
- Zorg dat personages herkenbaar blijven
- Laat keuzes aansluiten bij de verhaallijn en thema’s
- Maak onderscheid tussen vrije fantasie en inhoudelijk onderbouwde uitbreiding
- Laat leerlingen uitleggen waarom hun uitwerking bij het oorspronkelijke werk past
Mogelijke producten
- Vervolgverhaal
- Alternatief einde
- Ontbrekend hoofdstuk
- Moderne bewerking
- Filmfragment
- Toneelscène
- Podcast
- Strip
- Dagboek van een personage
Historisch verhaal
Historical Story
Leerlingen verwerken een historische gebeurtenis of het leven van een historische persoon in een verhaal.
Didactisch doel
Leerlingen leren de kenmerken van een goed verhaal gebruiken om een historische situatie geloofwaardig uit te werken. Zij combineren historische feiten, kennis van tijd en plaats, personages, perspectief, verhaallijn en spanning.
Let bijvoorbeeld op
- Geef aan welke feiten niet mogen worden veranderd
- Laat bronnen gebruiken
- Maak duidelijk welke onderdelen fictief mogen zijn
- Laat het gedrag van personages passen bij de historische context
- Voorkom moderne kennis, taal of opvattingen die niet bij de periode passen
Mogelijke producten
- Kort verhaal
- Historische novelle
- Briefwisseling
- Hoorspel
- Strip
- Toneelscène
- Film
- Podcast
- Geïllustreerd verhaal
Ontmoeting van denkers
Meeting of the Minds
Leerlingen spelen historische personen of denkers die vanuit hun eigen ideeën en tijd met elkaar over een onderwerp in gesprek gaan.
Didactisch doel
Leerlingen onderzoeken belangrijke personen, hun ideeën, belangen en historische context. De verzamelde kennis wordt gebruikt om geloofwaardige reacties en standpunten te formuleren.
Let bijvoorbeeld op
- Geef iedere leerling een duidelijke historische rol
- Laat biografie, ideeën en context onderzoeken
- Kies een onderwerp waarop de personen verschillend kunnen reageren
- Laat leerlingen in hun rol blijven
- Vraag om argumenten die bij de persoon en diens tijd passen
- Laat na afloop onderscheid maken tussen historische feiten en gespeelde interpretaties
Mogelijke producten
- Rondetafelgesprek
- Diner met historische personen
- Panelgesprek
- Talkshow
- Podcast
- Video
- Debat
- Toneelscène
- Interview
Voor de rechter
On Trial
Leerlingen bereiden een nagebootste rechtszaak voor rond een conflict uit de geschiedenis, literatuur, maatschappij of actualiteit.
Didactisch doel
Leerlingen combineren beoordelen, overtuigen en perspectief nemen. Zij leren bewijs verzamelen, argumenten formuleren, criteria gebruiken, verklaringen beoordelen, meerdere standpunten begrijpen en een oordeel uitleggen en verdedigen.
Let bijvoorbeeld op
- Formuleer een duidelijke aanklacht of centrale vraag
- Verdeel rollen zoals rechter, jury, advocaat, getuige en verdachte
- Laat bewijs en bronnen gebruiken
- Stel vooraf beoordelingscriteria vast
- Laat ruimte voor verdediging en tegenargumenten
- Maak duidelijk dat het oordeel moet worden onderbouwd
Mogelijke producten
- Rechtszitting
- Juryrapport
- Videorechtszaak
- Pleidooi
- Getuigenverklaring
- Dossier
- Podcast
- Nieuwsuitzending over de zaak
Parallelle dagboeken
Parallel Diaries
Leerlingen schrijven dagboeken van twee of meer personen uit dezelfde of verschillende tijden en plaatsen volgens een vergelijkbare structuur.
Didactisch doel
Leerlingen vergelijken personen, omstandigheden, plaatsen, perioden, ervaringen, waarden en perspectieven. Door dezelfde gebeurtenissen of thema’s vanuit verschillende gezichtspunten te beschrijven, worden overeenkomsten en verschillen zichtbaar.
Let bijvoorbeeld op
- Gebruik voor ieder dagboek dezelfde hoofdvragen of momenten
- Laat duidelijk verschillende perspectieven zien
- Houd rekening met tijd, plaats, maatschappelijke positie en voorkennis
- Laat leerlingen overeenkomsten en verschillen toelichten
- Voorkom dat alle personages hetzelfde klinken
Mogelijke producten
- Twee of meer dagboeken
- Brievenbundel
- Blog
- Podcastreeks
- Dubbelinterview
- Tijdschrift
- Digitale tijdlijn met persoonlijke verslagen
Fictief dagboek
Simulated Diary
Leerlingen schrijven een dagboek vanuit het perspectief van een persoon in een bepaalde tijd en plaats.
Didactisch doel
Leerlingen ontwikkelen begrip van een historische of literaire persoon, diens omstandigheden, dagelijkse ervaringen, gevoelens, kennis, mogelijkheden, beperkingen en perspectief.
Let bijvoorbeeld op
- Kies een duidelijk personage
- Laat tijd en plaats onderzoeken
- Gebruik geloofwaardige gebeurtenissen
- Laat taal en kennis passen bij de persoon
- Maak duidelijk wat het personage wel en niet kan weten
- Onderbouw belangrijke gebeurtenissen met bronnen
Mogelijke producten
- Dagboek
- Weblog
- Videodagboek
- Audiologboek
- Brieven
- Geïllustreerd schrift
- Digitale presentatie
Fictief reisverslag
Travel Account
Leerlingen maken een reisverslag alsof zij de reis zelf in een bepaalde tijd en plaats hebben gemaakt.
Didactisch doel
Leerlingen ontwikkelen kennis van een plaats en periode en oefenen met verhalend schrijven. Zij verwerken route, landschap, vervoer, ontmoetingen, gebruiken, gevaren, gebeurtenissen en persoonlijke waarnemingen.
Let bijvoorbeeld op
- Laat de route geografisch kloppen
- Laat vervoer en reistijd bij de periode passen
- Gebruik informatie over landschap, klimaat en cultuur
- Maak duidelijk vanuit welk perspectief wordt geschreven
- Laat feiten en fictie herkenbaar op elkaar aansluiten
Mogelijke producten
- Reisdagboek
- Reisblog
- Logboek
- Routekaart
- Plakboek
- Podcast
- Vlog
- Geïllustreerd reisverslag
- Tijdschriftartikel
Audiotour
Eigen uitbreiding
Leerlingen maken een gesproken rondleiding langs plaatsen, voorwerpen, kunstwerken of gebeurtenissen.
Didactisch doel
Leerlingen selecteren informatie en zetten die om in een begrijpelijke en aantrekkelijke gesproken uitleg voor een bepaalde doelgroep. Zij leren hoofd- en bijzaken onderscheiden, informatie kort en helder formuleren, een logische route bepalen, rekening houden met luisterduur en tekst, geluid en locatie op elkaar afstemmen.
Let bijvoorbeeld op
- Voor wie is de audiotour bedoeld?
- Welke locaties of objecten worden opgenomen?
- In welke volgorde worden ze bezocht?
- Hoe lang duurt ieder fragment?
- Welke informatie is echt noodzakelijk?
- Welke geluiden of muziek mogen worden gebruikt?
- Hoe vindt de luisteraar de juiste route?
Mogelijke producten
- Audiotour
- Podcastwandeling
- QR-route
- Museumroute
- Historische stadswandeling
- Natuurexcursie
- Audiogids
- Digitale kaart met geluidsfragmenten
Museum, pretpark of belevenis ontwerpen
Eigen uitbreiding
Leerlingen ontwerpen een museum, pretpark, bezoekerscentrum of andere belevenis rond een bepaald onderwerp.
Didactisch doel
Leerlingen combineren onderzoek, selectie, ordening, ontwerp en publieksgericht denken. Zij bepalen welke onderdelen belangrijk zijn, hoe bezoekers het onderwerp beleven en hoe informatie en beleving elkaar versterken.
Let bijvoorbeeld op
- Formuleer een duidelijk thema
- Bepaal de doelgroep
- Laat een route of plattegrond maken
- Stel praktische voorwaarden zoals ruimte en budget
- Laat leerlingen uitleggen waarom ieder onderdeel is opgenomen
- Zorg dat vermaak en inhoud in balans blijven
- Vraag hoe bezoekers actief bij het onderwerp worden betrokken
Mogelijke producten
- Plattegrond
- Maquette
- Attractieontwerp
- Museumplan
- Bezoekersroute
- Informatiepanelen
- Promotiefilm
- Begroting
- Website
- Digitale rondleiding
- Presentatie aan een opdrachtgever
